Ledenbericht Lustrum, speciale editie

Op zaterdag 4 oktober 2025 vierde Die Haghe haar 135-jarig jubileum, in een volle zaal in Sociëteit De Witte. Het was volgens veel aanwezigen een geslaagde bijeenkomst. Omdat uiteraard niet alle leden de feestelijke bijeenkomst hebben bijgewoond is besloten tot de uitgave van deze lustrumeditie van ons Ledenbericht. Hierin treft u de teksten van de sprekers aan. Tevens is een link opgenomen naar het tijdens de bijeenkomst getoonde filmpje van Van Kooten en De Bie over behoud van erfgoed. U kunt het Lustrumbericht hier lezen.

Activiteiten

Die Haghe organiseert het hele jaar door activiteiten voor haar leden. Deze activiteiten variëren van lezingen, rondleidingen over tentoonstellingen, stadswandelingen langs monumenten, of excursies. Vanzelfsprekend vinden de meeste lezingen en excursies plaats in Den Haag. Een uitzondering is de jaarlijkse zomerexcursie, die traditioneel juist naar een andere stad of streek voert.
Leden (en soms ook introducés) kunnen tegen een kleine vergoeding deelnemen aan onze activiteiten. Bekijk de agenda hieronder voor het actuele aanbod.

Twee maal per jaar wordt een algemene ledenvergadering (ALV) gehouden die wordt afgesloten met een lezing over een Haags onderwerp.

Aanmelden

U kunt zich aanmelden voor deelname aan een activiteit via de volgende wijze:

  1. Aanmelden via het contactformulier
  2. Betaling van uw deelnemersbijdrage op rekeningnummer NL 49 INGB 0000 0717 91  t.n.v. Geschiedkundige Vereniging Die Haghe
  3. Bevestiging van uw deelname volgt per e-mail
  4. Wanneer er geen plaats meer is wordt dat eveneens per e-mail kenbaar gemaakt
  5. Belangrijk! Geen bericht van ons gekregen? Kijk dan voor de zekerheid in uw spamberichten
  6. Mocht u nog vragen hebben, stuur dan een bericht aan ons bestuurslid Tiemen Brill via het contactformulier
17-02-2027: Den Haag als kraamkamer van sportend Nederland

Datum: woensdag 17 februari 2027
Aanvang: 16.30 uur met een inloop vanaf 16.00 uur
Locatie: Centrale Bibliotheek, Spui, zaal DOK B, 4e verdieping
Duur: 1 uur
Kosten: € 5,- voor leden, € 7,50 voor niet-leden

Den Haag als kraamkamer van sportend Nederland
De Haagse sportgeschiedenis in vogelvlucht: een rijkdom aan verhalen

Lezing van Sander Wassing

Sport is een niet meer weg te denken element in onze samenleving. Anno 2027 doen miljoenen Nederlanders dagelijks aan sport in een georganiseerd of losser verband. Dat is niet altijd zo geweest. Van de ruim vijf miljoen inwoners die Nederland begin 1900 telde, deden slechts enkele tienduizenden iets met sport in georganiseerd verband. Het merendeel van de mensen leefden op of onder de armoedegrens en hadden eenvoudig geen tijd om iets aan sport te doen. Met hoge contributies en een ballotagesysteem werd het gros van de mensen buiten de eerste sportclubs gehouden. Sport was iets voor de elite.

In Den Haag was dat aan het begin van de twintigste eeuw niet anders. De stad kent een rijke sportgeschiedenis met verenigingen die soms meer dan een eeuw teruggaan in de tijd. Wat te denken van de Haagsche Cricket Club die in 1878 het licht zag? Of de Haagsche Voetbal Vereniging die als zodanig sinds 1889 bestaat. Ook de geschiedenis van het Haagse hockey is zeer interessant. Aan de Klatteweg wordt al sinds de jaren ’30 hockey gespeeld. De clubs TOGO (Tot Ons Genoegen Opgericht) en de Haagsche Hockey en IJshockey Club fuseerden in 1974 tot Hockey Club Klein Zwitserland die er vandaag de dag nog steeds is. De club leverden topsporters als Ron Steens en de gebroeders en zus Kruize.

Hoe ziet de sportgeschiedenis van Den Haag er in vogelvlucht uit? Welke sportverenigingen zijn er opgericht? Welke zijn verdwenen en welke bestaan nog? Deze vragen worden in de lezing aan de orde gesteld. Iedereen met een passie voor sport en sportgeschiedenis is van harte welkom!

23-01-2027: De roof van de Oranje-collecties, 1795-1815

Datum: zaterdag 23 januari 2027
Aanvang: 11.15 uur met een inloop vanaf 11.00 uur
Locatie: Centrale Bibliotheek, Spui, zaal DOK B, 4e verdieping
Duur: 1,5 uur
Kosten: € 5,- voor leden, € 7,50 voor niet-leden

De roof van de Oranje-collecties, 1795-1815

Lezing van Marie Christine van der Sman

In de achttiende eeuw waren de collecties van de stadhouders internationaal vermaard. Hoe de collecties tot stand kwamen is echter nauwelijks bekend. Goede contacten met internationale hoven waren hierbij van cruciaal belang. Maar ook intellectuelen uit het stadhouderlijk netwerk in ’s-Gravenhage en goede relaties binnen de handelscompagnieën van de Republiek speelden een belangrijke rol. Willem V van Oranje bracht zijn natuurhistorische collectie, kunstverzameling en bibliotheek onder in zijn privémuseum aan het Haagse Buitenhof (Vijverhof en Galerij). Het geheel moest de stand van de wetenschap van dat moment representeren. Bij de aanvang van de Bataafse Republiek in 1795 nam het Franse revolutionaire leger het meeste als oorlogsbuit mee. De zeldzame dieren en koralen uit koloniaal gebied, de schilderijen, antiquiteiten, boeken, prenten, topografische atlassen en wetenschappelijke instrumenten verdwenen voor een groot deel voorgoed naar Frankrijk.

De auteur, die als historicus ruim dertig jaar aan het hoofd stond van verschillende musea, leidt u verhalenderwijs door deze boeiende collectiegeschiedenis. Zij heeft recent hierover een boek geschreven.

Uitgeverij Waanders (oktober 2025, paperback, 300 pag.; € 29,95)

Het boek is tijdens de lezing verkrijgbaar.

18-11-2026: Nico Krijn - Max Nauta schildert Sir Winston Churchill (AFGELAST)

Let op: deze activiteit is afgelast!

Datum: woensdag 18 november 2026
Aanvang: 16.30 uur met een inloop vanaf 16.00 uur
Locatie: Centrale Bibliotheek, zaal Dok B, 4e verdiepinf
Duur: 1 uur
Kosten: € 5,- voor leden, € 7,50 voor niet-leden

Nico Krijn
Max Nauta schildert Sir Winston Churchill

In 1955 kreeg de kunstschilder/ glazenier en vrijmetselaar Max Nauta opdracht een portret te schilderen van Sir Winston Churchill. Het portret, dat deel uitmaakt van de kunstcollectie van de Tweede Kamer, is gemaakt in opdracht van een anonieme schenker. Weinig bekend is dat de vrijmetselarij een belangrijke rol speelde in het leven en werk van Max Nauta. Dit blijkt niet alleen uit de maçonnieke symbolen, die zowel in zijn schilderijen als in zijn glas-in-loodramen voorkomen, maar vooral ook uit zijn netwerk: zowel onder zijn leermeesters als onder de personen die hij portretteerde bevonden zich veel vrijmetselaren. In dit boek zal blijken dat ook de man die opdracht gaf tot het schilderen van het portret van Churchill vrijmetselaar was. De bijzondere wijze waarop het portret tot stand is gekomen, is vastgelegd in een verslag van de echtgenote van de kunstenaar, Lenie Nauta-Kettner. Dit verslag en een fotoalbum zijn in handen gekomen van auteur Nico Krijn, en vormen de basis van dit boek. Het fotoalbum bevat niet eerder gepubliceerde foto’s van Churchill evenals originele briefjes van hem. Max Nauta heeft niet alleen portretten geschilderd van personen uit zijn eigen alledaagse omgeving, maar vooral ook van beroemdheden, zoals president Roosevelt, Churchill, koningin Wilhelmina, prinses Juliana, prins Bernhard en prinses Irene. Te meer omdat Max Nauta niet kan worden gerekend tot de bekende Nederlandse kunstenaars en zijn biografische gegevens bovendien nauwelijks blijk geven van een voorname afkomst, is ten doel gesteld te achterhalen welke personen en gebeurtenissen ervoor hebben gezorgd dat het sociale netwerk van de kunstenaar voor een aanzienlijk deel bestond uit notabelen.

Nico Krijn (1952), lid van Die Haghe en lid van de loge Het Schietlood in Den Haag die ressorteert onder de masculiene orde van Vrijmetselaren.

Hij kwam de vrijmetselaar en kunstenaar Max Nauta op het spoor door zijn illustraties in het Gedenkboek Vrijmetselarij 1756 – 1956.